kur “loja” me flokët flet për një çrregullim  

Trichotillomania e quajtur gjithashtu si çrregullim i tërheqjes së flokëve, është një çrregullim mendor që përfshin obsesione të përsëritura, të parezistueshme për të nxjerrë flokët nga lëkura e kokës, vetullat ose zona të tjera të trupit tuaj, pavarësisht përpjekjes për të ndaluar. Tërheqja e flokëve nga lëkura e kokës shpesh lë njolla të copëtuara, të cilat shkaktojnë shqetësime të mëdha dhe mund të ndërhyjnë në funksionimin shoqëror ose të punës. Njerëzit me trikotillomani mund të bëjnë shumë përpjekje për të maskuar humbjen e flokëve. Për disa njerëz, trikotillomania mund të jetë e lehtë dhe përgjithësisht e menaxhueshme. Për të tjerët, dëshira detyruese për të tërhequr flokët është mbizotëruese. Trikotillomania është një lloj çrregullimi i kontrollit të impulsit. Njerëzit me këto çrregullime e dinë se ata mund të bëjnë dëm duke vepruar në impulse, por ata nuk mund të ndalojnë vetveten. Ata mund të tërheqin flokët kur janë të stresuar si një mënyrë për t’u përpjekur të qetësojnë veten e tyre. Trichotillomania klasifikohet në Manualin Diagnostik dhe Statistikor më të fundit të Çrregullimeve Mendore (DSM-5) si një çrregullim i spektrit obsesiv-kompulsiv.

 

Simptomat dhe ndërlikimet

Njerëzit me çrregullime të tërheqjes së flokëve shpesh ndiejnë një dëshirë të fortë për të tërhequr flokët e tyre dhe përjetojnë tension në rritje derisa të bëhen.1 Pas tërheqjes së flokëve, ata ndihen të lehtësuar. Ata gjithashtu mund të tërheqin flokët e tyre për shkak të stresit, ose mund t’i bëjnë ato pa u menduar shumë.

Sjelljet e shoqëruara me çrregullimin e tërheqjes së flokëve përfshijnë:

  • Tërheqja e flokëve në mënyrë të përsëritur
  • Nxitim i papërmbajtshëm për të tërhequr flokët
  • Rënie e dukshme e flokëve
  • Arna tullace, të cilat tentojnë të kenë një formë të pazakontë ose prekin njërën anë më shumë se tjetrën
  • Kafshimi, përtypja ose ngrënia e flokëve të nxjerrë
  • Jeta e përditshme ndikohet negativisht si rezultat i tërheqjes së flokëve

Studimet tregojnë se ata që jetojnë me trichotillomania ka të ngjarë të përfshihen edhe në trikofagi episodike ose të shpeshtë, e cila është veprimi i ngrënies së flokëve. Rreth 5-20% e individëve me trikotillomani përfshihen në këtë sjellje. Pavarësisht nga mënyra dhe çfarë bëjnë, tërheqja e flokëve shpesh pasohet nga faji dhe turpi dhe shpesh do të bëhet privatisht nëse është e mundur.

Faktoret e rrezikut

Këta faktorë kanë tendencë për të rritur rrezikun e trichotillomania:

Histori familjare: Gjenetika mund të luajë një rol në zhvillimin e trikotillomanisë dhe çrregullimi mund të ndodhë tek ata që kanë një të afërm të ngushtë me çrregullimin.

Mosha:  Trichotillomania zakonisht zhvillohet pak para ose gjatë adoleshencës së hershme – më shpesh midis moshës 10 dhe 13 vjeç  dhe shpesh është një problem gjatë gjithë jetës. Foshnjat gjithashtu mund të jenë të prirura për tërheqjen e flokëve, por kjo zakonisht është e butë dhe kalon vetë pa trajtim.

Çrregullime të tjera: Njerëzit që kanë trikotillomani mund të kenë edhe çrregullime të tjera, të tilla si depresioni, ankthi ose çrregullimi obsesiv-kompulsiv (OCD).

Stresi: Situata ose ngjarje shumë të vështira mund të shkaktojnë trikotillomani në disa njerëz.

Shqetësim emocional: Shumë njerëz me trichotillomania raportojnë se ndiejnë turp, poshtërim dhe siklet. Ata mund të përjetojnë vetëvlerësim të ulët, depresion, ankth dhe alkool ose përdorim droge në rrugë për shkak të gjendjes së tyre.

Megjithëse shumë më tepër gra sesa burrat trajtohen nga trikotillomania, kjo mund të jetë për shkak se gratë kanë më shumë të ngjarë të kërkojnë këshilla mjekësore. Në fëmijërinë e hershme, djemtë dhe vajzat duket se janë prekur në mënyrë të barabartë.

Trajtimi

Kur një person është i gatshëm të përfshihet në trajtimin e trikotillomanisë, metoda e preferuar e trajtimit tenton të jetë një lloj i terapisë së nnjohjes dhe sjelljes. Dhe ka shumë terapi të ndryshme për një person që vuan nga tërheqja e flokëve për të zgjedhur. Kjo perfshin:

  • Terapia e Kthimit të Zakonit (HRT)
  • Terapia njohëse e sjelljes (CBT)
  • Terapia e Pranimit dhe Angazhimit (ACT)
  • Terapia në grup
  • Hipnozë

Ndërsa këto terapi mbeten lloji kryesor i terapisë që kërkojnë njerëzit që vuajnë nga trikotillomania, ka disa ilaçe që mund të ndihmojnë në lehtësimin e çështjeve që rrethojnë çrregullimin. Kërkimet për trajtimin e trikotillomanisë janë të kufizuara. Sidoqoftë, disa mundësi trajtimi kanë ndihmuar shumë njerëz të zvogëlojnë tërheqjen e flokëve ose të ndalojnë plotësisht.